توضیحی درباره ی رابط های x16,x8,x4 و x1

درگاه های PCI-E یکی از عمده ترین درگاه های عصر کامپیوتری امروز محسوب می شود که دست کم در تمام کامپیوتر های دسکتاپ امروزی مشاهده می شوند.

اما خصوصیات این درگاه کمی مبهم و تار است به طوری که در یک سیستم امروزی ممکن است چند درگاه با نام های PCI-E یا PCIE وجود داشته باشد که باعث سردرگمی می شود و این سوال پیش می آید که از کدام درگاه واقعا استفاده می کنید.

PCI Express Bus چیست ؟

این درگاه نسخه ی بروز شده درگاه قبلی یعنی (PCI (Peripheral Component Inerconnect می باشد، در نسل جدید شاهد یک برتری بزرگ هستیم و آن هم استفاده از رابط نقطه ای به جای رابط سریال قدیمی است که منجر به افزایش سرعت حداکثری قطعات فارق از کند شدن در اثر وجود کارت ها یا افزونه های دیگر در یک رابط می شود.

PCI-E

با زبانی عامی، فرض کنید که سیستم شما یک رستوران است.

رابط قدیمی PCI مثل یک صف تک نفره است که همه ناچار هستند تا برای دریافت غذا در یک صف منتظر باشند و اینجاست که سرعت شما محدود به یک نفر در پیشخوان می شود.

از طرفی دیگر در رابط PCI-E حالتی شبیه به یک بار را شاهد هستیم، همه در صندلی های مشخص شده نشسته اند و چندین متصدی بار همزمان در حال رسیدگی به سفارشات هستند.

بدین ترتیب تمام سیستم شما با لاین های مشخص شده قادر است تا سریعتر به قطعات و افزونه ها واکنش نشان دهد.

سرعت ها و انواع درگاه PCI-E

رابط PCI-E تا بحال چندین بار بروز و اصلاح شده است، مادربرد های امروز از نسخه ۳ این درگاه بهرمند میشوند در حالی که نسخه ۴ نیز روز به روز در حال فراگیر تر شدن هستند اما نسخه ۵ انتظار میرود که در یک یا دو سال اخیر ارائه شود.

لازم به ذکر است که تمام نسخه ها از یک ارتباط فیزیکی مشترک استفاده می کنند و این کانکتور ها در چهار سایز مختلف عرضه می شوند: x1,x4,x8 و x16 (کانکتور های x32 نیز وجود دارند اما بسیار کمیاب هستند و غالبا برای استفاده عموم طراحی نشده اند)

PCI-E

ابعاد متنوع این درگاه این امکان را میدهد تا اطلاعات بیشتری به صورت همزمان رد و بدل شود در نتیجه پورت بزرگتر مساوی است با تعداد اتصالات بیشتر که به آن “لاین” هم گفته می شود.

برگردیم به رستوران فرضی خود، اگر هر مشتری را به عنوان یک دستگاه با رابط PCI-E در نظر بگیریم در نتیجه یک لاین x1 یعنی یک متصدی در حال رسیدگی به یک مشتری می باشد، اما مشتری که در لاین x4 باشد چهار متصدی به او سرویس خواهند داد، مشتری که در لاین x8  باشد هشت متصدی را در اختیار دارد و در نهایت کسی که در لاین x16 باشد تعداد شگفت انگیز ۱۶ متصدی را تنها برای خود در اختیار خواهد داشت.

کدام دستگاه برای کدام درگاه مناسب است ؟

یک دستگاه با رابط x1، مثل یک کارت صدا و یا آنتن Wi-Fi  اطلاعات را سرعتی حدود ۱ گیگابیت در ثانیه رد و بدل میکند.کارت هایی که ابعاد بزرگتری مثل x4 و x8 دارند مانند کارت های توسعه USB 3.0 میتوانند اطلاعات را با سرعتی چهار تا هشت برابر سریعتر انتقال دهند.

درگاه های x16 با سرعتی معادل ۱۵ گیگابیت در ثانیه در نسخه ۳ عموما برای اتصال کارت های گرافیک ساخته NVIDIA یا AMD مورد استفاده قرار می گیرند.

PCI-E

هیچ دستورالعمل خاصی برای تعیین کردن محل این درگاه ها وجود ندارد.

کارت های گرافیک غالبا به دلیل نیاز به انتقال اطلاعات با حداکثر سرعت از درگاه x16 استفاده میکنند، اما مشخصا یک کارت شبکه ای که نهایت سرعت ۱ گیگابیت را ارائه میدهد نیازی به استفاده از ۱۶ لاین ندارد.

حافظه های جامدی (SSD) با رابط PCI-E نیز وجود دارند که تنها به ۴ لاین نیاز دارند، البته با فراگیر شدن پورت های M.2 این روزها کم تر شاهد همچین چیزی هستیم،همچنین کارت های شبکه پیشرفته و یا تجهیزات حرفه ای مثل آداپتور ها و RAID کنترلر ها ترکیبی از x4  و x8 استفاده میکنند.

یادتان باشد ابعاد درگاه PCI-E نشانگر تعداد لاین ها نمی باشد.

این مورد نیز یکی دیگر از موارد گیج کننده رابط PCI-E است که باید به آن اشاره کنیم: یک درگاه ممکن است در ابعاد کامل (یعنی x16) باشد

اما تعداد لاین های آن کمتر باشد، مثلا x4، دلیل این امر به محدودیت چیپست مادربرد شما است.

مادربرد های اقتصادی و ارزانتر معمولا از چیپست های ضعیف تری استفاده میکنند که نهایتا یک درگاه x8 را پوشش می دهد، حتی اگر ظاهر آن مشابه یک درگاه x16 باشد، همچنین مادربرد های گیمینگ و پیشرفته تر تا چهار درگاه فول سایز x16 با رابط x16 را پشتیبانی میکنند.

ندانستن این موضوع مشخصا مشکل بزرگی است، به طور مثال اگر مادربرد شما دارای دو درگاه با سایز x16 باشد اما یکی از آن ها فقط ۴ لاین داشته باشد، آنوقت کارت گرافیک شما در صورت قرار گرفتن در درگاه اشتباهی با گلوگاهی ۷۵ درصدی مواجه خواهد شد.

خوشبختانه ظرفیت لاین های این درگاه ها در دفترچه راهنمای کامپیوتر یا مادربرد شما ذکر شده است، اگر به دفترچه راهنما دسترسی ندارید میتوانید ظرفیت لاین ها را در کنار درگاه مشاهده کنید. (ظرفیت ها روی مادربرد حک شده است)

لیبل های این درگاه ها مقدار لاین ها را نشان میدهد: درگاه x1 در گوشه تصویر فقط یک لاین دارد اما درگاه با سایز x16 پایینی فقط چهار لاین دارد، فارق از ابعاد بزرگش.PCIEX1_2 نیز نشان دهنده آن است که این درگاه دومین درگاه x1 در این مادربرد است.

نکته دیگری که باید بدانید این است که یک کارت کوتاه (x4 یا x1) میتواند در یک درگاه بزرگتر (x8 یا x16) قرار بگیرد، زیرا پین های موجود در درگاه اتصال خود را برقرار می کنند، ممکن است کارت از نظر فیزیکی کم شل باشد و لق بزند اما وقتی آن را به کیس پیچ کنید کاملا عادی سر جای خودش می ماند اما خوب طبیعتا عکس همچین موضوعی امکان پذیر نیست.

پس یادتان باشد هنگامی قصد دارید کارت توسعه ای بخرید و یا ارتقا دهید حتما حواستان به سایز و تعداد لاین های موجود باشد و همچنین درگاه های مادربرد خود را در نظر داشته باشید.

How-To-Geek

|برای مطالعه سایر مقالات ما به مجله کندل مراجعه نمایید|

|برای خرید محصولات دل کلیک کنید|

|برای تعمیرات لپ تاپ کلیک کنید|

|کندل ، نمایندگی دل ایران|

نمایندگی دل ایران

نمایندگی دل ایران

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید